لیدوکائین چیست و چه کاربردی دارد؟
لیدوکائین یکی از رایجترین داروهای بیحسی موضعی در دندانپزشکی است که در فرمهای تزریقی و موضعی عرضه میشود. تفاوت در غلظت، وجود یا عدم وجود اپینفرین و نوع سیستم ارائه (کارتریج، ویال، ل و یا اسپری) میتواند بر مدت اثر، ایمنی و تجربه بیمار تأثیر بگذارد.
لیدوکائین تزریقی ۲٪ همراه با اپینفرین
ترکیب رایج:
- لیدوکائین۲٪
- اپی نفرین 1:100,000 یا 1:80,000
- pHاسیدیتر به دلیل حضور وازوکانستریکتور
ویژگیهای بالینی:
- افزودن اپینفرین موجب انقباض عروقی در محل تزریق میشود که پیامدهای زیر را به همراه دارد:
- افزایش مدت بیحسی پالپی (حدود 90 دقیقه)
- افزایش مدت بیحسی بافت نرم (تا 3.5 ساعت)
- کاهش خونریزی حین جراحی
- کاهش اوج غلظت پلاسمایی لیدوکائین
- مطابق گزارشADA ، این ترکیب در اغلب درمانهای ترمیمی، اندودانتیک و جراحیهای محدود دهانی، انتخاب اول محسوب میشود (ADA, 2021).
لیدوکائین ۲٪ بدون اپینفرین
- در این فرم، مدت اثر کوتاهتر است (تقریباً ۳۰ دقیقه بیحسی پالپی).
- مزیت اصلی آن در بیمارانی است که مصرف اپینفرین برای آنها محدودیت دارد، مانند:
- بیماران با آریتمی کنترلنشده
- بیماران با فشار خون کنترلنشده
- بیماران با حساسیت شناختهشده به وازوکانستریکتورها
- با این حال، نبود وازوکانستریکتور موجب افزایش سرعت جذب سیستمیک و کاهش مدت بیحسی میشود (BNF, 2023).
ملاحظات کلینیکی در انتخاب لیدوکائین
انتخاب فرم مناسب باید بر اساس عوامل زیر انجام شود:
- مدت زمان مورد انتظار درمان
- در درمانهای طولانی، فرم همراه با اپینفرین ترجیح داده میشود.
- در بیماران با بیماریهای قلبی، ارزیابی دقیق مقدار اپینفرین ضروری است.
- وجود التهاب
- در بافتهای ملتهب، ممکن است نیاز به تکنیکهای مکمل وجود داشته باشد.
- مدیریت اضطراب
- استفاده از لیدوکائین موضعی پیش از تزریق میتواند تجربه بیمار را بهبود بخشد.
نتیجهگیری
لیدوکائین در دندانپزشکی در اشکال متنوعی ارائه میشود که هر یک ویژگیهای فارماکولوژیک و کاربردی خاص خود را دارند. درک تفاوتهای میان فرمهای تزریقی، موضعی و سیستمهای ارائه، به دندانپزشک کمک میکند تا انتخابی مبتنی بر شواهد و متناسب با شرایط بالینی انجام دهد.
- American Dental Association. (2021). Guidelines for the use of local anesthetics in dentistry.
- British National Formulary. (2023). Lidocaine monograph.
- Malamed, S. F. (2020). Handbook of Local Anesthesia (7th ed.). Elsevier.
- Tavares, M., et al. (2021). Clinical comparison of topical anesthetics in pediatric dentistry. Children, 8(5), 610.